ایران و استفاده از ظرفیت‌های روسیه در مواجهه با تحریم‌ها

نوع مقاله :پژوهشی

نویسنده :

شعیب بهمن

دکتري علوم سياسي، پژوهشگر مسائل بين‌الملل

ایمیل نویسنده

چکیده

در طول سال‌های گذشته، روسیه خواسته و ناخواسته از جایگاه نسبتاً خوبی در سیاست خارجی ایران برخوردار بوده است. بخشی از این جایگاه به وضعیت ایران در نظام بین‌الملل به‌خصوص اعمال تحریم‌های بین‌المللی مرتبط می‌شود و بخشی دیگر به دلیل مواضع نسبتاً یکسان در مورد مسایل مهم جهانی است. در این بین تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران که پس از خروج واشنگتن از برجام وضع شد، شرایط دشواری را در روابط تهران و مسکو به‌وجود آورده است. به خصوص که تحریم‌ها صرفاً محدود به ایران نسیتند و شرکت‌ها و کشورهایی که با ایران همکاری می‌کنند را نیز دربرمی‌گیرند. از این رو با توجه به اهمیتی که رابطه با روسیه در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دارد، نوشتار حاضر به این مسئله می‌پردازد که «روسیه دارای چه ظرفیت‌هایی برای دور زدن یا کم اثر کردن تحریم‌های آمریکا علیه ایران است؟» یافته‌های بحث نشان می‌دهد که روسیه در شرایط تحریمی می‌تواند در چهار حوزه فروش نفت، مبادلات بانکی، تأمین کالاهای استراتژیک و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای به ایران کمک کند.

واژگان کلیدی

ایران، روسیه، آمریکا، تحریم، نفت

عنوان مقاله [English]

Iran and Use Russia’s Capacity to Face Sanctions

نویسنده  [English]

Shuaib Bahman

چکیده [English]

Abstract

Russia has enjoyed a relatively good standing in the foreign policy of Iran over the past years. Part of this position relates to Iran’s position in the international system, especially the imposition of international sanctions, and partly because of its relatively uniform stance on important global issues. Meanwhile, US unilateral sanctions against the Islamic Republic of Iran, which have been imposed since Washington’s exit from Joint Comprehensive Plan of Action (JCPA), have created difficult conditions for Tehran-Moscow relations. Especially since the sanctions are not limited to Iran and include companies and countries that cooperate with Iran. Therefore, given the importance of the relationship with Russia in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran, the present paper addresses the question, “What capacity does Russia have to circumvent or mitigate US sanctions against Iran?” The research findings show under sanctions, Russia can help Iran in four areas: oil sales, banking, providing strategic goods and expanding regional cooperation.

واژگان کلیدی[English]

Keywords

Iran, Russia, US, sanctions, oil

عنوان مقاله [العربية]

إيران واستغلال قدرات روسيا في مواجهة العقوبات

چکیده [العربية]

المخلص

 

خلال السنوات الماضية‌‌، تمتعت روسيا بمكانة جيدة نسبياً في السياسة الخارجية لإيران. جزء من هذا الموقف يتعلق بموقف إيران في النظام الدولي‌‌، وخاصة فرض العقوبات الدولية‌‌، وجزئيا بسبب موقفهما الموحد نسبيا بشأن القضايا العالمية الهامة. وفي الوقت نفسه‌‌، فإن العقوبات الأمريكية ضد جمهورية إيران الإسلامية‌‌، والتي تم فرضها منذ خروج واشنطن من برجام (خطة العمل الشاملة المشتركة)‌‌، خلقت ظروفًا صعبة للعلاقات بين طهران وموسكو. خاصة وأن العقوبات لا تقتصر على إيران وتشمل الشركات والبلدان التي تتعاون مع إيران. لذلك‌‌، بالنظر إلى أهمية العلاقة مع روسيا في السياسة الخارجية لجمهورية إيران الإسلامية‌‌، تتناول هذه الورقة السؤال التالي: “ما هي قدرة روسيا على التحايل على العقوبات الأمريكية ضد إيران أو تخفيفها؟” يمكن لروسيا أن تساعد إيران في أربعة مجالات: مبيعات النفط‌‌، والخدمات المصرفية‌‌، وتوفير السلع الاستراتيجية وتوسيع التعاون الإقليمي.

الكلمات المفتاحية

إيران‌‌، روسيا‌‌، الولايات المتحدة‌‌، العقوبات‌‌، النفط

ـ بهمن. شعيب، ۱۳۹۴، آیا اتحادیه اوراسیا معادلات جهانی انرژی را تغییر می‌دهد؟، ماهنامه دیپلماسی انرژی، سال اول، شماره ۵، اسفند،

– Bahman. Shuaib, 2012, Iran-Russia Relations Overshadowed by S-300 Dispute, Iran and Eurasia Research Center (IRAS), 20 August,

– Bahman. Shuaib, 2017, Iran-Russia Oil Deal; Mutual Advantages, Iran Petroleum, No. 62, August,

– Bahman. Shuaib, 2019, Iran Oil Sanctions & Russia; Propaganda & Realities, Iran Petroleum, NO. 82, April,

– Bennetts. Marc, 2019, Russia offers Iran sanctions-free oil route to Turkey and Syria, The Times, 30 August

– Iran Daily, 2018, Russia in talks with Iran on using Russian version of SWIFT, Nov 2,

– Reuters, 2019, Russia backs global use of its alternative SWIFT system, 20 March,

– Газета “Коммерсантъ”, «Отключение от системы SWIFT было бы для России сродни взрыву атомной бомбы», ۲۰۱۹, №۱۱, ۲۳ января,

– Радио Свобода, ۲۰۱۶ , Россия против санкций в отношении Ирана за испытания ракет, ۱۴ Март,

– РИА “Новости”, ۲۰۱۹, Россия считает иранские ракеты средствами сдерживания регионального масштаба, ۱۲ февраля,