زمانه تطبیع؛جامعه‌شناسی عربی عادی‌سازی با دشمن دیرین

فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام، سال بیست و دوم، شماره ۱، پياپي ۸۵، بهار ۱۴۰۰؛ صفحات ۱۴۱-۱۶۲

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده :

* علیرضا زارعی

* پژوهشگر و مسئول کارگروه مطالعاتی شبه‌جزیره در موسسه مطالعات راهبردی اندیشه‌سازان نور

چکیده

مسئله عادی‌سازی روابط با صهیونیست‌ها ابعاد سیاسی، اقتصادی و جامعه‌شناختی در داخل جوامع عربی دارد. اگرچه این روند با فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی افزایش یافته، اما آنچه بیش از همه برجسته‌ است، وضعیت جوامع عربی در واکنش به این عادی‌سازی است. شاید همین وضعیت جامعه‌شناختی بیش از مؤلفه‌های دیگر، دولت‌های عربی را مستعد توسعه روابط خود با صهیونیست‌ها کرده است. البته این وضعیت متأثر از وضعیتِ ساختار جامعه مدنی، ارتباط دولت با جامعه مدنی و توده مردم، فرهنگ سیاسی انفعالی‌‌‌‌‌‌‌‌ـ تبعیِ نسبت به حاکمان را در این جوامع برجسته کرده است.

این مقاله با روش توصیفی‌ـ تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و خارجی به‌دنبال پاسخ به این سؤال است که دلایل عدم واکنش مناسب افکار عمومی جوامع عربی به عادی‌سازی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی چیست؟

واژگان کلیدی

عادی‌سازی روابط، افکار عمومی، جوامع عربی، دولت‌های عربی و رژیم صهیونیستی

عنوان مقاله [English]

Normalization time; Arab sociology of normalization with the ancient enemy

نویسنده  [English]

Alireza Zarei

چکیده [English]

Abstract

The issue of normalization of relations with the Zionists has political, economic and sociological dimensions within the Arab communities. Although this trend has increased with regional and international pressures, what stands out most is the situation of Arab communities in response to this normalization. Perhaps this sociological situation, more than any other component, has predisposed the Arab states to develop their relations with the Zionists. Of course, this situation, influenced by the structure of civil society, the government’s relationship with civil society and the masses, has highlighted the passive-subordinate political culture towards the rulers in these societies.

This article seeks to answer the question: what are the reasons for the lack of proper reaction of public opinion in Arab societies to the normalization of relations between some Arab states and the Zionist regime, using a descriptive-analytical method and using library and foreign sources?

واژگان کلیدی[English]

Keywords

normalization of relations, public opinion, Arab societies, Arab states and the Zionist regime

عنوان مقاله [العربية]

وقت تطبیع: علم الاجتماع العربي للتطبيع مع العدو القديم

چکیده [العربية]

المخلص

قضية تطبيع العلاقات مع الصهاينة لها أبعاد سياسية واقتصادية واجتماعية داخل المجتمعات العربية. وعلى الرغم من أن هذا الاتجاه قد تصاعد مع الضغوط الإقليمية والدولية‌، إلا أن أكثر ما يبرز هو أوضاع المجتمعات العربية رداً على هذا التطبيع. ربما كان هذا الوضع الاجتماعي‌، أكثر من أي مكون آخر‌، هو الذي دفع الدول العربية إلى تطوير علاقاتها مع الصهاينة. وبطبيعة الحال‌، فإن هذا الوضع‌، المتأثر بحالة هيكل المجتمع المدني‌، وعلاقة الحكومة مع المجتمع المدني والجماهير‌، قد سلط الضوء على الثقافة السياسية السلبية – التبعية تجاه الحكام في هذه المجتمعات.

يسعى هذا المقال باستخدام المنهج الوصفي التحليلي واستخدام مصادر المكتبات للإجابة على السؤال: ما أسباب عدم رد الفعل المناسب للرأي العام للجاليات العربية على تطبيع العلاقات بين بعض الدول العربية والنظام الصهيوني‌،؟

الكلمات المفتاحية

تطبيع العلاقات‌، الرأي العام‌، المجتمعات العربية‌، الدول العربية والنظام الصهيوني