جريان‌هاي افراطي در پاکستان

نویسنده: مؤسسه مطالعات انديشه‌سازان نور

تعداد صفحه: 624

تومان 87,000

موجود در انبار

موجود در انبار

توضیحات

سخن ناشر
آنچه امروزه «افراط‌گرايي» در پاکستان ناميده مي‌شود، پديده‏اي چندلايه و پيچيده است که درک مباني، ريشه‏ها، عملکرد و دورنماي آن به سهولت و به طور متقن امکان‏پذير نيست. شايد بتوان گفت اين پديده محصول فرايندي است كه در پرتو راهبردها، سياست‏ها و رقابت‏هاي بين‏المللي و منطقه‏اي شکل گرفته است و تحت تأثير آن استمرار خواهد يافت. در حال حاضر، در جنوب آسيا جبهة وسيعي به بهانة مقابله با افراط‏گرايي گشوده شده که پيامد بلافصل آن سرريز بحران و خشونت به مناطق پيراموني از جمله مرزهاي شرقي جمهوري اسلامي ايران است. بخش بزرگي از جبهة مذکور، گروه‏هاي افراط‏گراي پاکستاني هستند که فهم روند تحولات منطقه‏اي، مستلزم درک افکار، عقايد و رفتار آن گروه‏هاست. پژوهش حاضر به منظور دستيابي به اين مهم، ماهيت و عملکرد گروه‏هايي چون «تحريک طالبان پاکستان»، «بقاياي سازمان القاعده»، «شوراي کويته»، «سپاه صحابه»، «لشکر جهنگوي»، «نهضت نفاذ شريعت محمدي»، «شبکه حقاني»، «لشکر طيبه» و… را مورد بررسي قرار داده است. اين واکاوي در محورهايي مانند: «مباني و ريشه‏هاي فکري، اجتماعي و اعتقادي»، «سازماندهي و ساختار تشکيلاتي»، «ايدئولوژي و نظام فکري»، «رويکردها و عملکردها»، «راهبرد مبارزاتي و تاکتيک‏ها»، «جايگاه گروه در راهبردهاي بين‏المللي»، «آثار و پيامدهاي ملي، منطقه‏اي و بين‏المللي فعاليت‏ها» و «آينده‏شناسي وضعيت هويتي ـ رفتاري گروه‏ها» صورت گرفته است. در مجموع پيوند اين گروه‏ها با برخي تحولات سياسي ـ اجتماعي درون پاكستان و ملاحظات راهبردي بين‌المللي موجب شكل‌گيري و نهادينه شدن نگرش افراط‏گرايانه از آموزه‌هاي ديني شده است. بستر ترويج اين برداشت از اسلام، مدارس مذهبي و ميليتاريزه شدن باورهاي عقيدتي بوده كه پيامدهاي مخرب آن در قالب فرقه‌گرايي، طالبان‌پروري و اختلافات مذهبي ـ عقيدتي ظهور کرده است.
پس از تغيير ساختار دوقطبي‏ نظام بين‌الملل در ابتداي دهه ۱۹۹۰م، فرهنگ رقابتِ جنگ سرد در قالب‏ها و روش‏هاي ديگري بازتوليد شد. ايالات متحده امريكا كه پس از فروپاشي رقيب شرقي‏اش، دچار بحران معنا و چالش‌ هويت سياسي ـ امنيتي شده بود، به دنبال عامل و عنصري جايگزين براي نشاندن بر جايگاه دشمني غرب بود. پس از ايدئولوژي ماركسيستي، ايدئولوژي ضدامپرياليستي اسلامي مي‌توانست اهداف و مقاصد امريكا را معنا بخشد. هم‌زمان با اين شرايط، حملاتي كه گروه‌هايي تندرو چون القاعده در برخي نقاط عليه امريكا و متحدانش انجام مي‌دادند، مفهومي جديد را وارد ادبيات سياسي ـ امنيتي غرب‍ي‌ها به ويژه امريكا كرد كه دشمن جديد فرهنگ و تمدن غربي معرفي مي‌شد. اين جريان جديد، با عناويني چون «راديكاليسم اسلامي»، «بنيادگرايي اسلامي»، افراط‌گرايي، تندروي مذهبي و امثال آن، وارد صحنه سياسي و بين‌المللي شد.
پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱م كه به القاعده نسبت داده مي‌شود، سازه گفتماني جديدي با نام «مبارزه با تروريسم» به سرکردگي امريكا در رقابت و مقابله با «راديكاليسم اسلامي» استحكام يافت. تحليل محتواي عناصر و دقايق اين گفتمان نشان مي‌دهد كه مصاديق آن، عمدتاً بر سرکوب جريان‌هاي تندرو اسلامي و تروريسم مذهبي ـ از نظر غربي‌ها ـ اشعار دارد. در حال حاضر، بخشي از اين جبهه راديکال با رويکردهاي ضدهندي، ضدامريكايي، ضددولتي و ضدشيعي در جنوب آسيا و به ويژه پاکستان، بسيار فعال است.
پيوند رقابت‏هاي قومي‌ـ فرقه‏اي درون پاکستان با راهبردهاي ملي و منطقه‏اي سرويس امنيتي(آي.اس.آي) و ارتش آن کشور و حضور گسترده نظامي امريكا در افغانستان موجب تقويت و تحرک روزافزون طيف گسترده‌اي از كانون‌هاي افراط‏گرايي در پاكستان شده و روحيه بيگانه‌ستيزي و تعصب اعتقادي ـ مذهبي برخي گروه‏هاي تندرو را به شدت برانگيخته كه همچنان در ادبيات بين‏المللي‌ به «راديكاليسم اسلامي» خطاب مي‏شود. در هر حال، گرايش‌هاي تندروانه در پاكستان پس از حوادث ۱۱ سپتامبر به شدت افزايش يافته و وضعيت پيچيده‏اي را رقم زده است.

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “جريان‌هاي افراطي در پاکستان”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *