چشم‌انداز مذاکرات و صلح در افغانستان

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده :

اسماعیل باقری

کارشناس ارشد افغانستان و پاکستان و پژوهشگر مؤسسه مطالعات راهبردی اندیشه‌سازان نور

چکیده

صلح نیاز مبرم جامعه سیاسی و اجتماعی فعلی افغانستان است. این کشور که بیش از چهار دهه بحران‌های متعدد داخلی و تهاجم خارجی شوروی سابق و آمریکا را تجربه کرده است، همچنان در یک وضعیت شکننده امنیتی، بی‌ثباتی سیاسی و گسترش درگیری‌ها به سر می‌برد. حمله آمریکا به افغانستان به بهانه مبارزه با تروریسم و ایجاد صلح و امنیت، صورت گرفت؛ اما عملکرد آمریکا به دلایل متعدد نه تنها به گسترش خشونت‌ها و قدرت‌یابی مجدد طالبان منجر شده است؛ بلکه مذاکره مستقیم آمریکا به طالبان وجهه مشروع بخشیده است. مذاکره مستقیم آمریکا با طالبان و امضای توافق‌نامه صلح در افغانستان که به توافق «دوحه» معروف است، یک خروجی داشت که آن هم برگزاری مذاکرات بین‌الافغانی است. قرار شده بود تا پس از آزادی زندانیان طالبان و زندانیان نیروهای امنیتی افغانستان، این مذاکرات آغاز شود. اما این مذاکرات با شش ماه تاخیر آغاز و چندین بار متوقف شد. شناسایی چالش‌های مذاکرات بین‌الافغانی و موانع داخلی و خارجی صلح پایدار در افغانستان، هدف اصلی مقاله حاضر است. این که آیا مذاکرات در مسیر اصلی و صحیح خود قرار دارد و اگر نه، چه موانعی وجود دارد که عملاً نتایج مذاکرات بین‌الافغانی را معکوس می‌کند؟ بازیگران داخلی و خارجی مؤثر این مذاکرات چیست و اساساً چه پسران‌هایی موجب عدم پیشرفت در مذاکرات شده است؟

واژگان کلیدی

افغانستان، مذاکرات صلح دوحه، طالبان، دولت اشرف غنی، صلح بین الافغانی

عنوان مقاله [English]

Prospects for negotiations and peace in Afghanistan

نویسنده  [English]

Ismail Bagheri

چکیده [English]

Abstract

Peace is an urgent need of the current political and social society of Afghanistan. This country, which has endured more than four decades of multiple internal crises and foreign aggression by the former Soviet Union and the United States, remains in a fragile security situation, political instability and escalating conflict. The US invasion of Afghanistan was carried out under the pretext of fighting terrorism and establishing peace and security; But for a variety of reasons, US action has not only led to the spread of violence and the re-emergence of the Taliban, Rather, direct US negotiations have given the Taliban legitimacy. The direct US negotiations with the Taliban and the signing of the Afghanistan Peace Agreement, known as the Doha Agreement, had an outcome, which is the holding of inter-Afghan talks. The talks were scheduled to begin after the release of Taliban and Afghan security forces prisoners. But the talks began six months late and stalled several times. The main purpose of this paper is to identify the challenges of inter-Afghan negotiations and the internal and external obstacles to lasting peace in Afghanistan. Whether the negotiations are on the right rail and if not, what are the obstacles that actually reverse the outcome of the inter-Afghan talks? Who are the influential domestic and foreign actors in these negotiations, and basically what obstacles have caused the negotiations to not make progress?

Syria’s geographical position is such that it provides the ground for geographical connectivity between Iran, Iraq and Lebanon and is a link between this chain, and this issue has given this country an important role and position in the eyes of the Islamic Republic of Iran and because of its support for the Axis of Resistance, this country is referred to as the “backbone of the Axis of Resistance.”

Following the crisis in Syria, as a strategic ally of Iran in many issues in the region, the Islamic Republic entered Syria as a supporter of this country and took steps to support it in various political, military, security, economic and media fields.

واژگان کلیدی[English]

Keywords

Afghanistan peace, Taliban, Afghanistan peace talks

عنوان مقاله [العربية]

آفاق المفاوضات والسلام في أفغانستان

چکیده [العربية]

المخلص

السلام حاجة ملحة للمجتمع السياسي والاجتماعي الحالي في أفغانستان. لا تزال البلاد‌، التي عانت أكثر من أربعة عقود من الأزمات الداخلية المتعددة والعدوان الخارجي من قبل الاتحاد السوفيتي السابق والولايات المتحدة‌، في وضع أمني هش وعدم استقرار سياسي وصراع متصاعد. جاء الغزو الأمريكي لأفغانستان بحجة محاربة الإرهاب وإحلال السلام والأمن. ولكن لأسباب متنوعة‌، لم يؤد العمل الأمريكي فقط إلى انتشار العنف وعودة ظهور طالبان. وبدلاً من ذلك‌، أعطت المفاوضات الأمريكية المباشرة شرعية طالبان. إنتجت المفاوضات الأمريكية المباشرة مع طالبان والتوقيع على اتفاقية السلام الأفغانية‌، المعروفة باسم اتفاقية الدوحة‌، عن إجراء محادثات بين الأفغان. وكان من المقرر أن تبدأ المحادثات بعد إطلاق سراح سجناء طالبان وقوات الأمن الأفغانية. لكن المحادثات بدأت متأخرة ستة أشهر وتوقفت عدة مرات. الغرض الرئيسي من هذه الورقة هو تحديد تحديات المفاوضات بين الأفغان والعقبات الداخلية والخارجية لتحقيق السلام الدائم في أفغانستان. ما إذا كانت المفاوضات تسير على المسار الصحيح‌، وإذا لم تكن كذلك‌، ما هي العقبات التي تعكس في الواقع نتيجة المحادثات بين الأفغان؟ ما هي الجهات الفاعلة المحلية والأجنبية المؤثرة في هذه المفاوضات‌، وما الذي تسبب بشكل أساسي في عدم إحراز تقدم في المفاوضات؟

الكلمات المفتاحية

أفغانستان، سلام في أفغانستان، اتفاقية الدوحة، المفاوضات بين الأفغان

منابع فارسی

– آریانا نیوز، «هشدار محمد کریم خلیلی به اشرف غنی»، ۹ شهریور ۱۳۹۸٫

– آوا پرس، دوشنبه ۱۷ قَوس/آذر ۱۳۹۹، قابل دسترس در: https://avapress.com/fa/206204/

– آواپرس، «واکنش شدید شورای علما به جشنواره دمبوره در بامیان»، ۱۳ تیر ۱۳۹۶٫

– احمد سعیدی،«چشم‌انداز مذاکرات بین‌الافغانی، شکل‌گیری دولت موقت»، روزنامه ۸صبح، ۱۶ جدی( دی) ۱۳۹۹٫

-‌ بهرام زاهدی، «دلایل انفعال ازبک‌ها در مذاکرات صلح بین الافغانی»، موسسه اندیشه‌سازان نور، هفته‌نامه بدر، شماره ۱۷۳٫

– بهرام زاهدی، «دلایل انفعال تاجیکان در مذاکرات صلح بین الافغانی»، موسسه اندیشه‌سازان نور، هفته‌نامه بدر، شماره ۱۷۴

– خبرگزاری آریانا نیوز، «دوستم: ترکمن + ازبک = ترک!»، ۱۳ شهریور ۱۳۹۴٫

– خبرگزاری تسنیم، ۲۱ آذر ۱۳۹۹

– خبرگزاری تسنیم، ۲۳ آذر ۱۳۹۹، قابل دسترس در:

https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/09/23/2409101

– خبرگزاری میزان، «هیچ تفاوتی بین شیعه و سنی در افغانستان نیست»، ۷ مهر ۱۳۹۹٫

– رصد خبر، ۵ دی ۱۳۹۹٫

– دویچه‌وله، https://www.dw.com/fa-af

– فارس‌نیوز، ۲۵ تیر ۱۳۹۹٫

– مولوی وکیل احمد متوکل، «افغانستان و طالبان»، ترجمه وحید مژده، کابل، نشر میهن کتاب فروشی، ۱۳۸۴٫

منابع انگلیسی

http://www.businessworld.in/article/Taliban-aware-of-possible-new-obstacles-during-intra-Afghan- peace-talks-Spokesman/30-09-2020-326599/

https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/war-and-peace/from-doha-to-peace-obstacles- rising- in-the-way-of-intra-afghan-talks/

– MICHAEL KUGELMAN, Obstacles in the road as intra-Afghan peace talks loom. September 02, 2020, https://www.arabnews.com/node/1728431

https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/intra-afghan-talks-and-future-pakistan-taliban-relations.

– Naveed Hussain & Zia Khan, Border incursions: Suspicions grow about Afghan support for TTP, 11 September 2011.

https://tribune.com.pk/story/249872/border-incursions-suspicions-grow-about-afghan-support- for-ttp

– Scott Shane, Insurgents Share a Name, but Pursue Different Goals, 22 October 2009. https://www.nytimes.com/2009/10/23/world/asia/23taliban.html

– ABDUL BASIT, Intra-Afghan talks and future of Pakistan- Taliban relations, 25 Sep 2020, available: https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/intra-afghan-talks-and-future-pakistan- taliban-relations

– Vikram J. Singh & other, Five Things to Know About the Afghan Peace Talk, 14 September 2020, PUBLICATION TYPE: Analysis and Commentary.

– https://www.usip.org/publications/2020/09/five-things-know-about-afghan-peace-talks

– Ahmed Diab, Intra-Afghan Round of Negotiations: Chances, Risks and Possible scenarios, 15 Sep 2020, available: https://epc.ae/topic/intra-afghan-round-of-negotiations-chances-risks-and-possible-scenarios.